|
Wybór prawid³owego typu obiektywu jest tak samo wa¿ny, jak wybór kamery. Z³a jako¶æ obiektywu mo¿e znacznie obni¿yæ ogóln± jako¶æ funkcjonowania systemu. Po dokonaniu wyboru zestawu kamera-obiektyw, w razie mo¿liwo¶ci zaleca siê zbadanie dzia³ania kamery wybranego typu w warunkach podobnych do tych, które mog± wyst±piæ w instalacji.
Podstawowe parametry obiektywów
Ogniskowa
Ogniskowa to odleg³o¶æ, w jakiej od centrum optycznego obiektywu powstaje obraz obiektu po³o¿onego w nieskoñczono¶ci, jest ona mierzona w milimetrach.
Im wiêksza ogniskowa tym wê¿szy k±t, a zarazem mo¿liwo¶æ ogl±dania obiektów z wiêkszej odleg³o¶ci.
Przys³ona
Mechanizm regulacji otworu wzglêdnego, zmieniaj±cy ilo¶æ ¶wiat³a przechodz±cego przez obiektyw i padaj±cego na przetwornik obrazu kamery CCTV.
Przys³ona automatyczna (AUTO IRIS) stosowana jest na ogó³ w kamerach umieszczonych na zewn±trz. Reguluje ona dostêp ¶wiat³a do przetwornika kamery, nie dopuszczaj±c do o¶lepiania promieniami s³onecznymi, a jednocze¶nie pomóc mo¿e w obserwacji przy nie najlepszym o¶wietleniu (poprzez otwarcie przys³ony).
Liczba aperturowa obiektywu - jasno¶æ obiektywu (F)
Wska¼nik teoretycznej zdolno¶ci przepuszczania ¶wiat³a obiektywu, jest okre¶lany skal± F. Im ni¿sza tym wiêksza jest przepuszczalno¶æ ¶wiat³a obiektywu. Obiektywy z ma³± warto¶ci± F czêsto okre¶lane s± jako "superjasne". Je¶li przys³ona obiektywu pozwala na ca³kowite zamkniêcie, to liczba F jest równa nieskoñczono¶ci (mo¿e byæ to oznaczane terminem closed, zamkniêta).
Najczê¶ciej podawane s± dwie warto¶ci liczby F, pierwsza z nich okre¶la maksymalne otwarcie przys³ony, a druga minimalne.
Rodzaje obiektywów
Obiektywy mo¿na generalnie podzieliæ wed³ug nastêpuj±cych kryteriów:
- k±t widzenia (szerokok±tne, standardowe i w±skok±tne),
- rodzaj przys³ony (bez przys³ony, z przys³on± rêczn± i z przys³on± automatyczn±),
- rodzaj ogniskowej (sta³a, zmieniana rêcznie i zmieniana zdalnie).
Przy zastosowaniu w kamerze okre¶lonego typu przetwornika k±t widzenia kamery bêdzie zale¿a³ oczywi¶cie od ogniskowej obiektywu. Zasad± jest, ¿e k±t widzenia kamery maleje wraz ze wzrostem ogniskowej.
Poniewa¿ k±t widzenia 30 stopni w p³aszczy¼nie poziomej odpowiada w przybli¿eniu k±towi widzenia oka ludzkiego, st±d te¿ jest on nazywany k±tem naturalnym (standardowym). Taki k±t widzenia osi±ga siê przy ogniskowej obiektywu równej formatowi przetwornika kamery. Obiektyw musi byæ dopasowany do przetwornika wielko¶ci, przy czym zawsze mo¿na stosowaæ wiêkszy obiektyw do kamery z mniejszym przetwornikiem.
Wielko¶æ obrazu, jaki mo¿e byæ wytworzony przez obiektyw, podaje siê w calach, podobnie jak wielko¶æ przetwornika. Producenci podaj± najwiêkszy format przetwornika, z jakim mo¿e dany obiektyw wspó³pracowaæ.
Dobór ogniskowej
Dla danego rozmiaru przetwornika i danej ogniskowej mo¿na wyliczyæ k±t widzenia kamery. Zale¿no¶æ miedzy ogniskow±, a k±tem widzenia kamery jest odwrotnie proporcjonalna. Znaj±c format przetwornika, odleg³o¶æ od obserwowanego przedmiotu oraz jego rozmiary mo¿emy wyliczyæ, jaka bêdzie potrzebna ogniskowa a tak¿e, jaki bêdzie k±t widzenia kamery z obiektywem o takiej ogniskowej. Ze wzglêdu na prostok±tny kszta³t przetwornika obliczenia nale¿y wykonaæ zarówno w p³aszczy¼nie pionowej, jak poziomej.
Tabela: wymiary pola obserwacji w zale¿no¶ci od rozmiaru przetwornika i ogniskowej obiektywu. szeroko¶æ, wysoko¶æ (mm):
| Przetwornik | 1/3" |
| Odleg³o¶æ od obiektu | 12 m | | Wysoko¶æ przetwornika | 3,6 mm | | Szeroko¶æ przetwornika |
4,8 mm |
| Ogniskowa |
szeroko¶æ
m [m] |
wysoko¶æ
k [m] |
k±t poziomy
fiv [°] |
k±t pionowy
fih [°] |
2,5 |
23,04 |
17,28 |
87,66 |
71,51 |
3,6 | 16,00 | 12,00 | 67,38 | 53,13 | 4 | 14,40 | 10,80 | 61,93 | 48,46 | 6 | 9,60 | 7,20 | 43,60 | 33,40 | 12 | 4,80 |
3,60 | 22,62 | 17,06 | 25 | 2,30 | 1,73 | 10,97 | 8,24 |
| Przetwornik | 1/4" | 1/4" | | Odleg³o¶æ od obiektu |
5 m |
12 m | | Wysoko¶æ przetwornika |
2,7 mm | 2,7 mm | | Szeroko¶æ przetwornika | 3,6 mm | 3,6 mm | | Ogniskowa |
szeroko¶æ
m [m] |
wysoko¶æ
k [m] |
k±t poziomy
fiv [°] |
k±t pionowy
fih [°] |
szeroko¶æ
m [m] |
wysoko¶æ
k [m] |
k±t poziomy
fiv [°] |
k±t pionowy
fih [°] |
|
2,5 |
7,20 |
5,40 |
71,51 |
56,74 |
17,28 |
12,96 |
71,51 |
56,74 |
|
3,6 |
5,00 |
3,75 |
53,13 |
41,11 |
12,00 |
9,00 |
53,13 |
41,11 |
|
4 |
4,50 |
3,38 |
48,46 |
37,30 |
10,80 |
8,10 |
48,46 |
37,30 |
|
6 |
3,00 |
2,25 |
33,40 |
25,36 |
7,20 |
5,40 |
33,40 |
25,36 |
|
12 |
1,50 |
1,13 |
17,06 |
12,84 |
3,60 |
2,70 |
17,06 |
12,84 |
|
25 |
0,72 |
0,54 |
8,24 |
6,18 |
1,73 |
1,30 |
8,24 |
6,18 |
Obiektywy specjalne
Obiektywy otworkowe (szczelinowe) - s± to obiektywy o bardzo ma³ej ¶rednicy (wej¶cia) soczewki zewnêtrznej.
Obiektyw telecentryczny - zosta³ skonstruowany do stosowania w automatycznych systemach wizyjnych i elektronicznych systemach pomiarowych wymagaj±cych du¿ej dok³adno¶ci.
Obiektyw asferyczny (bardzo ma³a warto¶æ liczby F) ¦wiat³o, które jest zwykle tracone przez standardowe obiektywy, zostaje odebrane przez obiektyw asferyczny i przekazane do przetwornika.
Obiektywy z wbudowanym "reflektorem podczerwieni". Takie rozwi±zanie pozwala na podgl±d obrazu w normalnych warunkach o¶wietleniowych, jak równie¿ w ca³kowitych ciemno¶ciach
Doboru obiektywu mo¿na dokonaæ u¿ywaj±c wzorów, kalkulatorów, wykresów oraz specjalnej lunetki zwanej "view finder".
Przyk³adowe zakresy pola widzenia dla przetwornika 1/3" dla ró¿nych ogniskowych:
 |
Ogniskowa 4mm
|
 |
Ogniskowa 6mm
|
 |
Ogniskowa 8mm
|
 |
Ogniskowa 16mm
|
 |
Ogniskowa 50mm
|
|
